مير محمد اكبر بن محمد شاه ارزانى
1227
طب اكبرى ( فارسى )
زراوند گرد و جنطيانا ، هريك دانگى و نيم ، كوفته و بيخته دو دانگ بدهند . ديگر : لك مغسول يك درم با سركه چند روز ناشتا خوردن بدن لاغر كند و تشنگى بسيار كشيدن اثر تمام دارد . [ 1620 ] فصل [ پنجم ] : در تشنّج جلد سر گاه باشد كه از افراط يبوست تجمع و تشنّج افتد در پوست سر و ميان اجزاء متشنجه راهها همچون انهار پيدا شود . علاج : ترك استفراغات كنند و روغن بنفشه و كدو عصاره كاهو و كدو و شير زنان و ديگر مرطبات بر سر مالند و در بينى چكانند و روزى چند بار آب گرم و شير بر سر ريزند و سر به بخار آب گرم و شير دارند و دستار چنان بندند كه شكنج [ ها را ] درست كند . فايده : بسيار باشد كه سبب تشنّج جلد سر ، خشكى نباشد بلكه سخت بستن دستار بود از سن طفوليّت و اين را تدارك مشكل توان كرد . [ 1621 ] فصل [ ششم ] : در تشنّج جلد جبهه گاه باشد كه در پيشانى تشنّج پديد آيد يا خارش و حمرت جلد و اين در سرما اكثر افتد . و سبب او ، امتلاى مقدم دماغ است از خلط رقيق . علاج : تنقيهء دماغ كنند و زوفا و سپيدهء تخممرغ و قيروطى كه از موم و روغن كدو و بادام ساخته باشند ضماد نمايند .